Alman Emeklilik Sigortası'na telefon yağıyor. Gündemde annelerin emekli aylıkları ve bu aylıklara uygulanan vergi hesabı var. Peki Mütterrente alan kadınların gerçekten yeniden işlem yapması gerekiyor mu?

Almanya'da emeklilik gündeminin son günlerde önemli başlıklarından biri, özellikle çocuklarını 1992 yılından önce dünyaya getiren annelerin emekli aylıklarıyla ilgili vergi hesabı oldu.

Konunun merkezinde ise Almanya'da halk arasında “Mütterrente” olarak adlandırılan, çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle emekli aylığına eklenen haklar bulunuyor.

Yaşanan tartışmanın temelinde, Mütterrente nedeniyle emekli aylığı yükselen bazı kadınların, bu artışın emekli aylığındaki vergiden muaf bölümüne de doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı konusundaki endişeleri bulunuyor.

Federal Maliye Mahkemesi ne dedi?

Federal Maliye Mahkemesi'nin (Bundesfinanzhof – BFH) 14 Aralık 2022 tarihli X R 24/20 sayılı kararında önemli bir değerlendirme yapıldı.

Mahkeme, devam eden yasal yaşlılık aylığının çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle Mütterrente kapsamında artırılması halinde, daha önce belirlenmiş olan vergiden muaf emekli aylığı bölümünün de buna göre uyarlanması gerektiğine hükmetti.

Buradaki kritik nokta şudur:

Mütterrente ayrı ve tamamen vergiden muaf yeni bir emekli aylığı değildir.

Mütterrente, mevcut emekli aylığının çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle artırılmasıdır. Federal Maliye Mahkemesi de kararında bunun yeni ve bağımsız bir emeklilik türü olmadığını, mevcut emekli aylığındaki bir artış olduğunu açıkça ortaya koymuştur.

Dolayısıyla mesele, “Mütterrente vergiden muaf mı?” sorusundan çok daha farklıdır.

Asıl soru:

Mütterrente nedeniyle yükselen emekli aylığının vergiden muaf bölümü doğru şekilde yeniden hesaplandı mı?

Özellikle 1992 öncesi çocuk sahibi olan anneler neden gündemde?

Almanya'daki Mütterrente düzenlemeleri, özellikle 1992 yılından önce çocuk sahibi olmuş kadınların emeklilik hesaplarında önemli bir yere sahip.

Çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle verilen ilave emeklilik puanları, emekli aylığının yükselmesine neden oluyor. Bu artışın emeklilikteki vergi hesabına da etkisi bulunuyor.

Federal Maliye Mahkemesi'nin kararına göre, emekli aylığındaki bu olağan dışı artış, daha önce belirlenmiş vergiden muaf emekli aylığı bölümünün de yeniden dikkate alınmasını gerektirebiliyor.

Alman maliye idarelerinin açıklamalarında da Mütterrente'nin, normal yıllık emekli aylığı artışlarından farklı olarak vergiden muaf bölümün yeniden belirlenmesini gerektirebilen olağanüstü bir emekli aylığı artışı olduğu belirtiliyor.

Peki annelerin yeniden başvuru yapması gerekiyor mu?

İşte vatandaşların en çok merak ettiği nokta burası.

Kamuoyuna yansıyan tartışmalarda birçok emeklinin Alman Emeklilik Sigortası'na ulaşarak geçmişteki vergi muafiyeti hesaplarının yeniden kontrol edilmesini istediği görülüyor.

Ancak burada önemli olan, emeklinin kendi başına “Mütterrente aldım, vergim yanlış hesaplandı” sonucuna vararak hemen bir işlem başlatmaması.

Çünkü emekli aylığına ilişkin bilgiler Alman Emeklilik Sigortası tarafından elektronik olarak vergi idaresine aktarılıyor ve vergi hesabı buna göre yapılıyor.

Alman maliye idarelerinin açıklamalarında da Mütterrente'ye ilişkin vergilendirilecek tutarın, Deutsche Rentenversicherung tarafından aktarılan bilgiler üzerinden vergi dairesince hesaplandığı belirtiliyor.

Bu nedenle her Mütterrente alan kişinin otomatik olarak yeniden başvuru yapması gerektiğini söylemek doğru değildir.

Ancak önemli bir ayrıntı var!

Burada vatandaşların dikkat etmesi gereken nokta, emekli aylığı ile vergi hesabının birbirinden farklı işlemler olmasıdır.

Alman Emeklilik Sigortası emekli aylığını belirler.

Vergi dairesi ise elde edilen emekli gelirinin hangi bölümünün vergilendirileceğini belirler.

Dolayısıyla emekli aylığında yapılan bir artışın vergi hesabına nasıl yansıdığı konusunda nihai değerlendirme vergi mevzuatı çerçevesinde yapılır.

Özellikle geçmiş yıllarda emekli olmuş, daha sonra Mütterrente nedeniyle aylığı yükselmiş ve aynı zamanda başka gelirleri bulunan kişiler açısından konu daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Mütterrente alan Türk anneler de dikkat etmeli

Bu konu Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları açısından da son derece önemli.

Çünkü yıllarca Almanya'da çocuk yetiştirmiş, daha sonra Türkiye'ye dönmüş veya halen Almanya'da yaşayan birçok Türk anne, Alman emeklilik sisteminde Kindererziehungszeiten ve Mütterrente kapsamında hak sahibi olabiliyor.

Ancak burada yalnızca “Mütterrente alıyorum” demek yeterli değil.

Her kişinin;

• emeklilik başlangıç tarihi,

• çocukların doğum tarihleri,

• çocuk yetiştirme sürelerinin sigorta hesabına nasıl işlendiği,

• emekli aylığındaki Mütterrente artışı,

• emekli aylığının vergilendirme oranı,

• vergiden muaf emekli aylığı bölümü

ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Özellikle Almanya'dan emekli aylığı alan ve aynı zamanda Türkiye'den de emekli aylığı veya başka gelirleri bulunan kişilerin vergi durumları ayrıca incelenmelidir.

Vatandaşın kafasını karıştıran nokta tam olarak burada

Son günlerdeki tartışmayı tek cümleyle özetlemek gerekirse:

Mütterrente nedeniyle emekli aylığı artıyorsa, bu artışın vergiden muaf emekli aylığı hesabına etkisi de göz ardı edilmemelidir.

Federal Maliye Mahkemesi'nin kararı bu konuda önemli bir hukuki çerçeve ortaya koymuştur.

Ancak bu karar, “Mütterrente alan herkesin geçmiş vergileri mutlaka yanlış hesaplandı” anlamına gelmez.

Aynı şekilde, “Mütterrente tamamen vergiden muaftır” şeklinde anlaşılması da doğru değildir.

Önemli olan, kişinin kendi emekli aylığı ve vergi hesabının doğru uygulanıp uygulanmadığıdır.

Dünya Emeklilik Merkezi'nden uyarı

Almanya'dan Mütterrente veya çocuk yetiştirme süreleri nedeniyle emekli aylığı alan annelerin, sosyal medyada dolaşan genel bilgiler üzerinden kendi emekli aylıkları veya vergileri hakkında kesin sonuca varmaması gerekir.

Özellikle eski tarihli emeklilik dosyalarında, çocuk yetiştirme sürelerinin sonradan eklenmesi, emekli aylığının yükselmesi ve buna bağlı vergi hesaplamaları birbirinden farklı aşamalardır.

Dosyanızda neyin nasıl hesaplandığını görmek için emekli aylığı kararınızı ve ilgili belgeleri birlikte değerlendirmek en sağlıklı yoldur.

Dünya Emeklilik Merkezi olarak Almanya emekliliği, Mütterrente ve Kindererziehungszeiten konularında vatandaşların dosyalarını belge ve mevzuat üzerinden değerlendirmeye devam ediyoruz.

Almanya'dan emeklilik, Mütterrente veya çocuk yetiştirme süreleriyle ilgili sorularınızı yorumlara veya DM'den bize iletebilirsiniz.