“Mütterrente 3 düzenlemesiyle özellikle 1992 öncesi çocuk sahibi olan anneler için yeni bir dönem kapıda olabilir.”
Almanya’ya yıllar önce giden Türk kadınları…
Bir bavulla başlayan gurbet hikâyesinde; çalıştılar, aile kurdular, çocuklarını büyüttüler, iki ülke arasında bir hayat inşa ettiler.
Bugün önemli bir bölümü emeklilik hayatını sürdürüyor.
Ancak yıllardır yaptığımız incelemelerde çok önemli bir gerçekle karşılaşıyoruz:
Binlerce anne, çocuk yetiştirdiği yılların kendilerine kazandırdığı emeklilik hakkını bilmiyor.
Üstelik bu konu sadece gelecekte emekli olacakları ilgilendirmiyor.
Bugün Almanya’dan emekli maaşı alan bazı anneler için bu süreler, mevcut maaşlarının artması anlamına gelebiliyor.
Bazı anneler için ise konu çok daha büyük:
Çünkü sadece çocuk büyüttüğü için Almanya’dan emeklilik hakkı doğmuş olabilir.
Yani mesele sadece maaşa gelecek bir artış değil…
Bazen yıllardır bilinmeyen bir hakkın ortaya çıkmasıdır.
Çocuk Büyütmek Almanya’da Emeklilik Hakkı Kazandırıyor
Almanya emeklilik sisteminde çocuk yetiştirme süreleri özel bir yere sahip.
Almanca adıyla “Mütterrente” (Anne Emekliliği) olarak bilinen düzenleme, aslında ayrı bir emekli maaşı değildir.
Bu sistemin temel mantığı şudur:
Bir anne çocuğunu büyüttüğü için çalışamamış veya o dönemde prim ödeyememiş olsa bile, belirli şartlarda bu dönemler emeklilik hesabında dikkate alınır.
Çünkü Almanya’da çocuk yetiştirmek sadece aile içindeki bir sorumluluk olarak görülmez.
Toplumun geleceğine yapılan bir katkı olarak değerlendirilir.
Bu nedenle çocuk yetiştirilen süreler, emeklilik hesabına dahil edilerek annenin maaşına etki eder.
“Ben Hiç Çalışmadım, Benim Emekliliğim Olur mu?”
Bu soruyu özellikle Almanya’da yaşamış birçok anneden duyuyoruz.
Cevap:
Bazı durumlarda evet.
Çünkü birçok vatandaşımız Almanya’daki emeklilik sistemini sadece “çalışılan günler” üzerinden değerlendiriyor.
Oysa Alman sisteminde emeklilik hesabı sadece iş hayatından oluşmaz.
Çocuk yetiştirme süreleri de önemli bir unsurdur.
Özellikle Almanya’da çocuk büyütmüş, ancak çeşitli nedenlerle çalışma hayatına katılamamış kadınların kendi durumlarını kontrol ettirmeleri gerekir.
Çünkü geçmişte verilen emek, bugün bir hakka dönüşebilir.
1992 Öncesi ve Sonrası Doğan Çocuklar Arasındaki Fark
Bu konuda en önemli ayrıntılardan biri çocukların doğum tarihidir.
1992 yılından sonra doğan çocuklar için:
36 ay çocuk yetiştirme süresi
dikkate alınmaktadır.
Bu süre emeklilik hesabında önemli bir karşılık oluşturur.
1992 yılından önce doğan çocuklar için ise geçmiş düzenlemelerde daha kısa süreler dikkate alınıyordu.
Bu nedenle özellikle 1992 öncesi çocuk sahibi olan anneler açısından konu yıllardır büyük önem taşıyor.
Çünkü küçük görünen süre farkları, ömür boyu alınacak emekli maaşında ciddi değişiklik oluşturabilir.
İki Çocuk Büyüten Bir Anne İçin Fark Ne Olabilir?
Bir anne düşünelim…
Almanya’da iki çocuk büyüttü.
Çocukları 1992 öncesi doğdu.
Bu durumda çocuk yetiştirme sürelerinden emeklilik hesabına önemli miktarda puan eklenebilir.
Bu puanlar güncel emeklilik değeriyle hesaplandığında:
aylık yüzlerce Euro’ya varan farklar oluşturabilir.
Buradaki en önemli nokta şudur:
Bu artış bir defalık ödeme değildir.
Emekli maaşına yansıyan sürekli bir farktır.
En Büyük Sorun: Hak Var Ama Kayıt Yok
Dünya Emeklilik Merkezi olarak Almanya-Türkiye emeklilik işlemlerinde en çok karşılaştığımız konulardan biri budur.
Vatandaşımız diyor ki:
“Ben Almanya’da çocuk büyüttüm.”
Ancak emeklilik dosyasına baktığımızda o sürelerin eksik olduğunu görebiliyoruz.
Özellikle;
• Almanya’dan yıllar önce kesin dönüş yapanlarda,
• adres kayıtları eksik olanlarda,
• çocuk bilgileri tam işlenmeyenlerde,
• emeklilik hesabını hiç kontrol ettirmeyenlerde
bu sorunla karşılaşabiliyoruz.
Çünkü emeklilik sisteminde temel kural şudur:
Yaşanmış bir olayın mutlaka kayıtlarda görünmesi gerekir.
“Ben Zaten Emekliyim” Diyenler de Kontrol Ettirmeli
Bazı vatandaşlarımız:
“Ben emekliyim, artık yapılacak bir şey yok.”
diye düşünüyor.
Ancak bu her zaman doğru değildir.
Emeklilik hesabı geçmişteki kayıtlar üzerinden yürür.
Eğer eksik bir süre varsa veya bir hak sisteme işlenmemişse, durum yeniden değerlendirilebilir.
Özellikle çocuk yetiştirme süreleri konusunda kontrol büyük önem taşır.
Çünkü fark bazen birkaç Euro değildir.
Yıllar boyunca devam edecek bir gelir farkıdır.
Gurbetçi Annelerin Sessiz Emeği
Almanya’daki Türk toplumunun bugünlere gelmesinde annelerimizin büyük payı var.
Onlar sadece çocuk büyütmedi.
Yeni bir ülkede ailelerini ayakta tuttular.
Bir neslin yetişmesine katkı sağladılar.
Bugün yapılması gereken:
Geçmişte verilen bu emeğin, bugünkü haklara dönüşüp dönüşmediğini kontrol etmektir.
Çünkü emeklilik sadece çalışma yıllarının karşılığı değildir.
Emeklilik, hayat boyunca verilen emeğin karşılığıdır.
Almanya’da çocuk büyüttüyseniz, emeklilik hesabınızı mutlaka inceletin.
Belki de aradığınız hak, yıllar önce verdiğiniz emeğin içinde saklıdır.
Ferdi Sönmez
Almanya ve Türkiye Emeklilik Uzmanı
Dünya Emeklilik Merkezi
