Merve Deniz Ekici: TÜİK haziran ayı enflasyon verilerini açıkladı. Öncelikle ortaya çıkan tabloyu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Ferdi Sönmez: TÜİK'in açıkladığı verilere göre haziran ayında aylık enflasyon yüzde 0,99, altı aylık enflasyon ise yüzde 17,76 olarak gerçekleşti. Buna göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 17,76, memur ve memur emeklileri ise yüzde 13,52 oranında maaş artışı alacak.

Ancak burada önemli bir ayrıntının altını çizmek gerekiyor. Kamuoyunda bu artışlar "zam" olarak ifade ediliyor. Oysa teknik olarak bakıldığında bunun adı zam değildir. Bu, kanunun emrettiği şekilde maaşların enflasyon karşısında güncellenmesidir. Yani çalışanların ve emeklilerin uğradığı değer kaybının bir bölümünün telafi edilmesidir.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: Vatandaşın en çok merak ettiği konu şu... Bu oranlar sizce yeterli mi?

Ferdi Sönmez: Maalesef yeterli olduğunu söylemek mümkün değil.

Çünkü emeklinin ve memurun yaşadığı hayat pahalılığı sadece TÜFE rakamlarından ibaret değil. Özellikle kira, gıda, elektrik, doğal gaz ve sağlık harcamalarındaki artışlar resmi enflasyonun çok daha üzerinde hissediliyor.

Dolayısıyla maaşlar kağıt üzerinde artıyor gibi görünse de vatandaşın gerçek alım gücü aynı oranda artmıyor. Bugün pazara çıkan, markete giden ya da kira ödeyen bir emekli bunun yeterli olmadığını zaten günlük hayatında hissediyor.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: Yani siz bu artışı zam olarak görmüyor musunuz?

Ferdi Sönmez: Hayır.

Ben bunu bir zam olarak değerlendirmiyorum.

Çünkü kanun zaten her altı ayda bir gerçekleşen enflasyon oranının maaşlara yansıtılmasını zorunlu kılıyor. Bu nedenle yapılan işlem yeni bir refah artışı sağlamıyor. Sadece geçmiş altı aylık enflasyon farkı maaşlara eklenmiş oluyor.

Gerçek anlamda zam diyebilmemiz için bunun üzerine vatandaşın refahını artıracak ilave bir artış yapılması gerekir.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: En düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL'ye çıkarılmasını öngören kanun teklifi bugün TBMM Başkanlığı'na sunuldu. Peki bundan sonraki süreç nasıl işleyecek? Emekliler zamlı aylıklarını ne zaman almaya başlayacak?

Ferdi Sönmez:

Kanun teklifinin Meclis'e sunulmuş olması, düzenlemenin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Bundan sonra teklif öncelikle TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülecek. Komisyonun kabul etmesi halinde Genel Kurul gündemine gelecek ve milletvekillerinin oylamasına sunulacak.

Genel Kurul'da kabul edilmesinin ardından ise Sayın Cumhurbaşkanı'nın onayına gönderilecek. Cumhurbaşkanı'nın onayı ve Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte düzenleme yürürlüğe girecek.

Dolayısıyla bugün açıklanan 23 bin 552 TL, henüz kesinleşmiş bir ödeme tutarı değil; yasama sürecinin tamamlanmasının ardından hukuki geçerlilik kazanacak.

Ancak geçmiş yıllardaki uygulamalara baktığımızda, bu tür düzenlemelerin genellikle kısa sürede yasalaştırıldığını görüyoruz. Kanun yürürlüğe girdikten sonra hak sahiplerine oluşabilecek maaş farkları da geriye dönük olarak ödenecektir. Bu nedenle emeklilerimizin süreç tamamlanmadan farklı söylemlere itibar etmemeleri ve Resmî Gazete'de yayımlanacak nihai düzenlemeyi takip etmeleri önem taşıyor.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: Son günlerde en çok sorulan sorulardan biri de seyyanen zam. Böyle bir beklenti var mı?

Ferdi Sönmez: Şu ana kadar hükümetten seyyanen zam konusunda resmi bir açıklama yapılmadı.

Ankara kulislerinde de şu an için ilave bir düzenleme yapılmayacağı yönünde değerlendirmeler bulunuyor.

Ancak özellikle düşük maaş alan emeklilerin mevcut ekonomik şartlar karşısında ciddi geçim sıkıntısı yaşadığı düşünüldüğünde, toplumda ek zam beklentisinin devam ettiğini söylemek yanlış olmaz.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: Memur maaş katsayısındaki artış başka hangi ödemeleri etkiliyor?

Ferdi Sönmez: Memur maaş katsayısındaki artış yalnızca memur maaşlarını etkilemiyor.

Aynı zamanda;

• 65 yaş aylıkları,

• Engelli aylıkları,

• Evde bakım desteği,

• Kıdem tazminatı tavanı,

• Bedelli askerlik ücreti

gibi birçok ödeme de yeniden hesaplanıyor.

Örneğin;

• Evde bakım desteği 15.754 TL'ye yükseldi.

• 65 yaş aylığı 7.257 TL oldu.

• Yüzde 70 ve üzeri engelli aylığı 8.689 TL'ye çıktı.

• Kıdem tazminatı tavanı 73 bin 729 TL olarak güncellendi.

• Bedelli askerlik ücreti ise 472 bin 653 TL oldu.

Yani açıklanan katsayı milyonlarca vatandaşı doğrudan etkileyen çok geniş bir alanı kapsıyor.

________________________________________

Merve Deniz Ekici: Son olarak Bursa'daki emeklilere ne söylemek istersiniz?

Ferdi Sönmez:

Öncelikle emeklilerimizin şunu bilmesini isterim; hak aramak bir talep değil, anayasal bir haktır.

Bugün birçok emekli geçinmeye değil, hayatta kalmaya çalışıyor. Yıllarca bu ülkeye üretmiş, çalışmış, prim ödemiş insanların ömürlerinin son döneminde yoksullukla mücadele etmek zorunda kalması sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmıyor.

Ben emeklilerimizin haklarını sonuna kadar takip etmelerini, yapılan her düzenlemeyi sorgulamalarını ve doğru bilgiye ulaşmalarını tavsiye ediyorum.

Artık emekliler enflasyon açıklandıktan sonra maaşlarının ne kadar artacağını değil, o maaşla pazardan kaç poşet doldurabileceklerini konuşuyor. Asıl üzerinde durulması gereken konu da budur.

Temennim; maaşların sadece enflasyona endekslenmediği, emeklinin milli gelirden hak ettiği payı aldığı, alım gücünün gerçekten yükseldiği ve "geçinmek" yerine "insanca yaşamak" kavramının konuşulduğu bir sosyal güvenlik sisteminin hayata geçirilmesidir.

Çünkü güçlü devlet, emeklisini rakamlarla değil, yaşam standardıyla koruyabilen devlettir.